Waarom mijn hond geen sliptouw draagt

Foto door Yasin Hoşgör op Unsplash

Bij het trainen van Indra gebruik ik geen sliptouw of -ketting. Nooit. Ze heeft altijd een halsband of een harnasje gehad. En in een ver verleden heb ik ook nog een Gentle Leader gebruikt. Maar geen wurglijn. En dat is een heel bewuste keuze.

Vroeger was het namelijk anders. Zoals velen ben ik mijn carrière in de hondensport gestart met een sliptouw als voornaamste attribuut. Het was de standaardlijn op de meeste hondenscholen. (En dat is nog steeds zo, vrees ik.) De inschrijving op de hondenschool waar we les volgden, ging sowieso gepaard met de aanschaf van een sliptouw. Je had de keuze uit rood, blauw of zwart. Pups werden nog ontzien, maar vanaf de leeftijd van zes maanden kregen ze zonder uitzondering een sliptouw rond hun nek.

Toen ik (eindelijk!) mijn eerste eigen hond mocht aanschaffen, was het dus ook niet meer dan normaal om haar te voorzien van dergelijke leiband. Het werd een rode.

De toenmalige hondenschool gebruikte zowel leibandcorrecties als beloningen om honden te trainen. Ik heb Thessa de meeste oefeningen aangeleerd met beloningen, maar voor het wandelen gebruikte ik wel leibandcorrecties. Dat ging als volgt …

Wanneer Thessa niet dicht genoeg bij mijn been wandelde, gaf ik een harde ruk aan de leiband. Het sliptouw snoert dicht rond de hals van de hond, met pijn en schrik tot gevolg. In theorie zou dat ertoe moeten leiden dat ze dichter bij me ging wandelen, om een volgende ruk te vermijden. Maar het probleem met straf is dat het voor de hond vaak niet duidelijk is waarom je haar straft, zelfs al denk jij dat het zonneklaar is. Niets zegt haar dat ze dichter bij jou moet wandelen, bijvoorbeeld. Voor zover zij weet, kan ze gestraft worden omdat ze té dicht wandelt. Meestal leren ze het wel, min of meer, met trial and error. Ze wandelen wat verder weg, en krijgen opnieuw een ruk. Ze wandelen wat dichter, en krijgen geen ruk. Ergo: dichter wandelen is de boodschap.

Maar het is niet omdat een methode werkt, dat het sowieso een goede manier is om iets aan te leren. Straffen heeft een aantal nevenwerkingen, en die zijn niet te onderschatten. Het risico bestaat namelijk dat een hond het helemaal niet meer snapt, in de war raakt, of gewoon bang wordt. En het ondermijnt het vertrouwen. Dat is triest, en bovendien volstrekt onnodig.

Met Thessa liep het helemaal mis, dat wandelen met een sliptouw. Ze bleef steeds verder achter en leek in niets op de vrolijke hond die de andere oefeningen (aangeleerd met beloningen) zo goed en enthousiast kon uitvoeren. Ze was doodsbang van de pijn die ik haar toebracht met de leiband. Omdat ik toen nog geen idee had wat de oorzaak zou kunnen zijn, en dacht dat het van ‘niet willen’ was, schakelde ik over op een slipketting. Meer pijn, zwaardere straf voor de ‘ongehoorzame’ hond. Resultaat: ze ging nóg slechter wandelen.

Het besef dat het zo niet verder kon (voor Thessa én voor mezelf) heeft me ertoe aangezet op zoek te gaan naar andere trainingsmethoden. Ik kreeg het gewoon niet meer over mijn hart, wat de trainer ook zei. Het voelde niet goed. Dit wou ik mijn hond niet aandoen.

De oplossing was eigenlijk heel simpel: stoppen met straffen, en in de plaats daarvan gewenst gedrag belonen. In dit geval: een snoepje elke keer dat ze iets dichter bij mijn linkerbeen meewandelde. Thessa verbeterde zienderogen. Ze begon de oefening echt goed uit te voeren en, belangrijker, ze deed het duidelijk met veel meer plezier.

Voor het gemak gebruikte ik wel nog steeds een sliptouw als leiband op de hondenschool. Dat soort leiband is nu eenmaal handig bij het aan- en aflijnen, en is licht en makkelijk op te bergen.

Tot op de dag dat het helemaal fout ging …

Ik zie het nog helemaal voor me. Wandeling aan de leiband. Bij een scherpe bocht naar rechts was Thessa iets te laat in het meedraaien. Uit puur automatisme gaf ik een harde ruk aan de leiband.

Alles stopte. We keken elkaar aan. Ik zie nog steeds de blik van ongeloof in haar ogen. We waren allebei zo hard geschrokken. Gechoqueerd. Ze vertrouwde mij en ik had haar pijn gedaan. Op dat moment heb ik besloten om nooit nog een sliptouw te gebruiken.

Dankzij een schadevergoeding van knuffels en snoepjes heeft ze het me vergeven, de schat. Maar dat was de laatste keer dat ik een sliptouw gebruikt heb. Sindsdien is het altijd een halsband geweest. Met Thessa, met Indra, en met alle honden die ik nog onder mijn hoede zal krijgen.